Stachys Officinalis - Wersja do druku

+- Forum Ezoteryczne Dobry Tarot (https://dobrytarot.pl)
+-- Dział: Dary Ziemi (https://dobrytarot.pl/forumdisplay.php?fid=299)
+--- Dział: Zioła, kwiaty i inne rośliny zielne (https://dobrytarot.pl/forumdisplay.php?fid=64)
+--- Wątek: Stachys Officinalis (/showthread.php?tid=17802)

---

Stachys Officinalis - Krystyna - 15-10-2026

Stachys Officinalis
Czyściec lekarski (Stachys Officinalis) to bylina, która może osiągnąć wysokość do 0,60 metra.
Jest zbierany w stanie dzikim i wykorzystywany lokalnie jako żywność, lek i źródło surowców.
Zakres
Europa, łącznie z Wielką Brytanią, na południe i wschód od Szwecji po Hiszpanię, Włochy, Grecję i Kaukaz.
Siedlisko
Łąki, żywopłoty, wrzosowiska i otwarte lasy, należy unikać gleb wapiennych.
https://temperate.theferns.info/plant/Stachys+officinalis

---

RE: Stachys Officinalis - Krystyna - 15-10-2026

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/19/Stachys_officinalis_Bukwica_zwyczajna_2020-07-12_05.jpg?utm_source=pl.wikipedia.org&utm_campaign=imageinfo&utm_content=original
https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Stachys_officinalis_Bukwica_zwyczajna_2020-05-31_01.jpg/960px-Stachys_officinalis_Bukwica_zwyczajna_2020-05-31_01.jpg?utm_source=pl.wikipedia.org&utm_campaign=imageinfo&utm_content=thumbnail
Stachys Officinalis
Trevis., syn. Betonica Officinalis L.)
Bukwica Zwyczajna, Bukwica Lekarska, Czyściec Lekarski
Gatunek rośliny z rodziny Jasnotowatych (Lamiaceae). 
Występuje w Afryce Północnej (Algieria, Maroko, Tunezja), w całej niemal Europie oraz na obszarach Azji o umiarkowanym klimacie (Zachodnia Syberia, Turcja, Kaukaz)
W Polsce jest średnio pospolity.

Nazewnictwo i przynależność systematyczna
Według wielu ujęć taksonomicznych gatunek ten zaliczany jest do rodzaju Czyściec Stachys jako Stachys Officinalis (L.) Trevis. Prosp. fl. Eugan. 26. 1842
Pozycja taksonomiczna tego gatunku i najbliżej mu spokrewnionych nie jest jednak jednoznacznie ustalona i wciąż podlega debacie. 
Badania molekularne wskazują na bazalną i odrębną pozycję roślin z grupy Betonica w stosunku do pozostałych roślin z rodzaju Stachys, przemawiają za tym także wyniki analiz biochemicznych i z zakresu morfologii (odrębna budowa włosków)
Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski wymienia ten gatunek pod nazwą Bukwica Zwyczajna i naukową Betonica Officinalis

Morfologia
Łodyga
Wzniesiona, czterokanciasta, na ogół pojedyncza, owłosiona odstającymi włosami, słabo rozgałęziona i ulistniona. 
Osiąga wysokość (20)30–90(100) cm. 
Pod ziemią posiada krótkie, drewniejące kłącze, z którego każdej wiosny wyrasta część nadziemna, obumierająca wraz z nastaniem jesiennych mrozów.
Liście
Podłużnie jajowate, tępo zakończone, u nasady sercowate, brzegiem grubo karbowane, krótkoogonowe lub siedzące, owłosione.
Kwiaty
Na szczytach łodyg wyrastają gęste kwiatostany w formie nibykłosów, zbudowane z wargowych jasnopurpurowych kwiatów. 
Kielich dzwonkowaty, z długimi, szydlastymi włoskami. 
Korona o długości 12–16 mm, wewnątrz rurki korony brak pierścienia włosków. 
Pylniki bardzo wyraźnie rozchylone.
Owoc Rozłupnia.

Gatunek zróżnicowany na sześć podgatunków
Stachys Officinalis subsp. Algeriensis – występuje na Półwyspie Iberyjskim i w północno-zachodniej Afryce
Stachys Officinalis subsp. Haussknechtii – rośnie w Bułgarii, Grecji i Turcji
Stachys Officinalis subsp. Officinalis – występuje w całym zasięgu gatunku
Stachys Officinalis subsp. Serotina – rośnie we Włoszech i na Półwyspie Bałkańskim
Stachys Officinalis subsp. Skipetarum  – występuje w Albanii
Stachys Officinalis subsp. Velebitica  – rośnie na Półwyspie Bałkańskim

Znajduje zastosowanie jako roślina lecznicza
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bukwica_zwyczajna

---

RE: Stachys Officinalis - Krystyna - 15-10-2026

Stachys Officinalis
Występowanie: 
Europa (na północy sięga krajów bałtyckich i południowej Skandynawii, na wschodzie sięga Uralu), północno-zachodnia Afryka, Azja Mniejsza, Kaukaz. 
W Czechach występuje niemal na całym terytorium, ale lokalnie częstotliwość występowania jest dość zróżnicowana.
Ekologia: 
Rośnie rozproszony w ciepłolubnych dąbrowach i na obrzeżach lasów, na łąkach i pastwiskach od nizin po podnóża gór, rzadko w górach. 
Kwitnie od lipca do sierpnia.
Opis: 
Bylina o zagęszczonym kłączu, wysokości 20–80 cm, z prostą, nierozgałęzioną łodygą, liśćmi o podłużnie jajowatej blaszce, dolne i łodygowe długoogonkowe, górne krótkoogonkowe, karminowoczerwone kwiaty zebrane w gęste kłoski szczytowe. 
Owoce twarde.
Jest gatunkiem stosunkowo zmiennym, różnice przejawiają się głównie w gęstości okrywy liściowej, kształcie brzegów liści i gęstości kwiatostanu.
Zagrożenie i ochrona: 
W Irlandii gatunek ten objęty jest ochroną prawną .
Zastosowania: 
Od czasów starożytnych był uważany za ważną roślinę leczniczą i magiczną. 
Wiele współczesnych traktatów o jego dobroczynnym działaniu napisano: przykładowo stosowano go na rany (nawet po ukąszeniu węża), spożywano go również wewnętrznie. Wierzono, że samo noszenie go w dłoni przynosi szczęście i miłość. 
Sadziło się go w pobliżu domu, aby odpędzić uciążliwości. 
Jest on nadal stosowany, choć jego magiczne właściwości zostały przyćmione przez czysto fitoterapeutyczne właściwości. 
Jest głównie dodawany do herbat.
https://botany.cz/cs/betonica-officinalis/

---