Cis
#1
   
Cis (Taxus)– rodzaj roślin z rodziny cisowatych (Taxaceae), których przedstawiciele występują w Europie, Azji, północnozachodniej Afryce oraz Ameryce Północnej.
Cisy należą do najbardziej długowiecznych drzew i krzewów iglastych potrafiących żyć nawet 1000 lat.
 Na gałązkach igły pozostają przez cały rok i są zawsze dekoracyjne, większość krzewów kwitnie, a latem pojawiają się czerwone owoce.
Niektóre gatunki rośliny są śmiertelnie trujące.
Gatunkiem typowym jest Taxus baccata L.
Iglaste krzewy lub niewielkie drzewa mające ulistnienie zimotrwałe w postaci miękkich, płaskich, ciemnozielonych, od spodu jaśniejszych – igieł.
Drewno jest ciężkie, twarde, o kolorze czerwonobrunatnym i z tych względów poszukiwane jako surowiec snycerski i meblarski.

Obejmuje osiem gatunków (choć niekiedy uznaje się je za podgatunki jednego gatunku):
Taxus baccata L. – cis pospolity
Taxus cuspidata Siebold & Zucc. – cis japoński
Taxus brevifolia – cis zachodni (pacyficzny)
Taxus canadensis
Taxus celebica – cis chiński
Taxus floridana
Taxus globosa
Taxus ×media Rehder – cis pośredni (mieszaniec cisu pospolitego i cisu japońskiego)
Taxus hunnewelliana
Taxus wallichiana
źródło
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#2
       
Cis japoński (Taxus cuspidata Siebold & Zucc.)  gatunek drzewa iglastego należący do rodziny cisowatych.
Występuje we wschodniej Azji, na terenie Rosji, Chin, Korei i wyspach Japonii.
Do Europy sprowadził go w 1855 roku szkocki łowca roślin Robert Fortune.
Obecnie wyróżnia się wiele kultywarów i mieszańców tego gatunku, w większości stanowiących rezultat krzyżowania go z cisem pospolitym.

Rozłożysty, szeroki, czasami stożkowaty.
Dorasta do 15 m wysokości.
Częściej rośnie jako krzew, tworząc zarośla
Roślina dwupienna, wiatropylna.
Kwiaty niepozorne, żółtawe.
Nasiono wypełnia czerwoną, mięsistą osnówkę i jest lekko wystające poza jej brzegi.
Wytwarza najwięcej nasion spośród wszystkich gatunków cisu.

Rośnie powoli, jest bardzo odporny na trudne warunki klimatyczne.
Jak wszystkie cisy, gatunek silnie trujący, aczkolwiek stanowiący źródło taksolu, wykorzystywanego w leczeniu nowotworów.
źródło
źródło
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#3
       
       

Cis pacyficzny (Taxus brevifolia), zwany także cisem zachodnim  pochodzi z północno-zachodniego Pacyfiku w Ameryce Północnej
Jest to małe i średnie wiecznie zielone drzewo , rosnące 10-15 m wysokości i z pnia do 50 cm średnicy, rzadko więcej.
W niektórych przypadkach, drzewa o wysokości przekraczającej 20 m występują w parkach i innych obszarów chronionych, dość często w wąwozach.
Drzewo ma bardzo powolny wzrost, a często gnije od środka, tworząc puste formy.
To sprawia, że trudno, a czasem jest niemozliwe określic wiek drzewa.
Plemię Concow nazywa drzewo yōl'-KO

Odmiany cisów pacyficznych ( Taxus brevifolia )
Taxus brevifolia var. reptaneta . reptaneta
Taxus brevifolia var. polychaeta . polychaeta
więcej tutaj
źródło
źródło
źródło
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#4
       
       
       
Cis kanadyjski (Taxus canadensis Marshall)
– gatunek drzewa iglastego należący do rodziny cisowatych.
Występuje na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, od Nowej Fundlandii po Wirginię
Niewielkie drzewo lub duży krzew, często nieprzekraczający 2 metrów wysokości.
Korona wybujała, rozgałęziona.
Igły zaostrzone, posiadające mniej substancji trujących od innych gatunków.
Z wierzchu ciemnozielone, pod spodem zdecydowanie jaśniejsze.
Do 2,5 cm długości.
Jedyny gatunek jednopienny cisa.
Kwiaty męskie i żeńskie pojawiają się na tym samym drzewie.
Nasiona jajowate, kanciaste, otoczone czerwoną osnówką.
Dojrzewają późnym latem lub jesienią.
źródło
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#5
   
   
Taxus celebica – to duży, wiecznie zielony krzew lub drzewo z rodziny cisa ( Taxaceae ), szeroko rozpowszechnione w Chinach na wysokości do 900 metrów (3000 stóp).
 Jest powszechnie nazywany cis chiński, chociaż termin ten odnosi się również do Taxus chinensis lub Taxus sumatrana
Drzewo ma wysokość do 14 m (46 stóp) i jest szerokie i krzaczaste, gdy jest uprawiane.
Liście mają do 4 centymetrów (1,5 cala) długości - są szersze niż w większości innych cisów - i często kończą się w bardzo małym, ostrym punkcie.
Spodnia strona każdego liścia ma dwa szerokie żółte paski i jest gęsto pokryta małymi wypustkami.
kory i igieł,  zawierają substancję chemiczną stosowaną w leku przeciwnowotworowym Taxol .
źródło
źródło
źródło
źródło
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#6
       
Taxus floridana (Florida Yew)
to gatunek cisa ,który występuje tylko w niewielkiej części 10 km ² na wschodniej stronie Apalachicola rzeki na północy Florydy na wysokości 15-30 metrów.
Jest wymieniony jako zagrożony gatunek.
osiaga wysokość od 6-10m.
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#7
       
       
       
       

Cis pośredni (Taxus × media)
– gatunek pochodzenia mieszańcowego należący do rodziny cisowatych.
Jest to mieszaniec cisu japońskiego i pospolitego otrzymany w Hunnewell Pinetum w Stanach Zjednoczonych około 1900 r.
W uprawie rozpowszechnione są odmiany, często rozmnażane i sadzone także w Polsce.
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#8
   
       
Cis pospolity (Taxus baccata L.)– gatunek wiecznie zielonego iglastego drzewa lub dużego krzewu z rodziny cisowatych.
Występuje naturalnie w Europie; na północy do południowej Skandynawii, na wschodzie do Iranu (w Azji) oraz w północnej Afryce (Algieria).
Największe osobniki znane są z Kaukazu i Szkocji.
Na Kaukazie rosną do wysokości ok. 2000 m n.p.m., osiągając wysokość do 25 m i średnicę w pierśnicy do 150 cm.
W Szkocji (Fortingall) osiągają do 32 m wysokości i 9 m obwodu pnia.
Niewysokie drzewo, o wysokości zwykle do 15 m, lub krzew o wysokości do 3-4 m.
Korona ciemnozielona, zwykle jajowato-stożkowata, u starych drzew lub osobników krzewiastych nieregularna.
Formy krzewiaste pojawiają się najczęściej w wyniku wczesnej straty pędu wierzchołkowego i zastąpienia go kilkoma innymi

Ocenia się, że cisy mogą żyć maksymalnie do 2–3 tysięcy lat.
Za najstarszy cis na świecie uważany jest Llangernyw Yew, rosnący w północnej Walii, w wiosce Llangernyw.
Przypisywano mu wiek 3 tysięcy lat, ale obecnie przypisuje się mu raczej ok. 1,5 tysiąca lat

Najstarszym cisem w Polsce jest cis Henrykowski w Henrykowie Lubańskim na Dolnym Śląsku, jego wiek ocenia się na około 1200 lat.
Blisko 800-letni cis rośnie w Bystrzycy (gm. Wleń), drzewo mierzy w obwodzie ponad 382 cm.
Jak głosi legenda posadzony był przez mieszkańców po zakończeniu budowy kościoła katolickiego (ok. 1217 r.) na cześć jego fundatorki księżnej Jadwigi uznanej później za świętą
Do najstarszych polskich drzew należą także cisy Raciborskiego rosnące na terenie wsi Harbutowice.
 Wiek starszego okazu szacuje się na blisko 700 lat.
Inne stare cisy w Polsce znajdują się w Wałbrzychu, Mogilnie, Gałkach

Cała roślina (za wyjątkiem osnówek) jest trująca.
Zawiera alkaliod taksynę.
Szczególnie wrażliwe na nią są konie, dla któych dawka śmiertelna wynosi 50-100 g. igieł.

Już w 1423 r. Władysław Jagiełło wprowadził prawna ochronę cisa w Polsce, mówiąc że kto wycina cisa łamie prawo i podlega karze.

Cis odgrywał ważną role w mitologii i wierzeniach ludowych.
U Celtów był drzewem świętym, dla germanów symbolem wieczności (dlatego prawdopodobnie jest często sadzony na cmentarzach).
źródło
źródło
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#9
[ATTACHMENT NOT FOUND]
Cis - drzewo złowróżbne, groźne i niebezpieczne.

Właściwości trujące cisa uczyniły z niego drzewo demoniczne, magiczne.
Już w starożytnej Grecji był drzewem śmierci.
W naszych zwyczajach ludowych przez długie stulecia tułały się pozostałości prastarych praktyk guślarskich, oparte na wierze w magiczną moc cisa;
i tak poświęcone w dni Trzech Króli gałązki cisa mogły przegonić śmierć od chorego bydła, dym z palnych wilgotnych gałęzi cisa miał zabijać czarne koty, w które lubił wcielać się diabeł, cisowe kołeczki, używane do przybijania gontów na dachy, miały zabezpieczać domprzed uderzeniem pioruna.
Zaś w całej Europie panowało przekonanie, że sen w cieniu cisa kończy się śmiercią.            
Czy dawne wierzenia i przesądy mogą być prawdziwe?
http://www.parki.org.pl/parki-miejskie/p...j-rawskiej

Doczekał się wielu opowieści o swojej szkodliwości, był przez wieśniaków na terenie Europy trzebiony.
Wiadomo, że Gallowie zatruwali sokiem z cisa groty strzał, bądź służył on jako trucizna.      
Autorom nie udało się jednak znaleźć wierszy do rozpoczęcia niniejszej informacji.
Cis wg wierzeń egipskich miał rosnąć w Hades.
Jest to drzewo trujące, zawierające groźny alkaloid - taksynę.
Trujące właściwości cisa znane były od dawna.
Juliusz Cezar podaje, że król Gallów Katywulkus otruł się sokiem cisowym po wytępieniu jego plemienia
przez Rzymian.
Klaudius Godenus - rzymski lekarz nazywa cisa "podstępną trucizną czyhającą na człowieka i bezrozumne bydlę".
Szczególnie konie ulegały zatruciu jedząc zimozielone igły cisa, ale ginęły też np. króliki.        
Stało się to jedną z przyczyn wytępienia cisa przez wieśniaków, którzy w trosce o swój dobytek
wyniszczali cisy w Europie.
W Grecji cis był drzewem śmierci, a i u Słowian miał zastosowanie w obrzędach pogrzebowych.
W całej Europie panowało przekonanie, że sen pod drzewem cisa może okazać się śmiertelny.
W medycynie ludowej napar z cisa był środkiem na poronienie.
Zastosowanie cisa dla celów wojskowych (łuki, kusze) i rozmaite drzewce skończyło się w początkach XVII wieku.
Z uwagi na duże zastosowanie i cenę tego drewna, rozwinięty był eksport cisa na zachód Europy
(Anglia, Holandia).
 
Cis jest drzewem rozsianym przez zwierzęta w formie bezpośredniej i pośredniej.
Forma bezpośrednia - spożywanie nasion z osnówką i ich wydalanie(Endozoochoria).
Forma pośrednia to gromadzenie nasion (Synzoochoria).
Z ptaków rozsiewają nasiona cisa kosy, drozdy, kwiczoły, jemiołuszki, pokrzewki, kowaliki, a także bażanty.
Z ssaków wymienia się wiewiórki, kuny i borsuki.

Najokazalszy i najstarszy cis rośnie w Henrykowie Lubańskim gmina Lubań woj. jeleniogórskie.
Liczy on 1250 lat, ma wysokość 13 m, obwód na wysokości1,3 m wynosi 512 cm, a średnica 163 cm.
Jest on zarazem najstarszym drzewem w Polsce.
Cis zasadzony w Ryńsku w 1397 roku przez Mikołaja z Ryńska upamiętnia powołanie tzw. "Związku Jaszczurczego" do walki z Zakonem Krzyżackim.
Długosz wspomina o stosowaniu drewna cisowego do obudowy chodników górniczych w okolicach Żywca.
Z drewna cisowego budowano też kościoły.
Na Huculszczyźnie jako powinność pańszczyźnianą dostarczano cisa w rozumieniu 1 cis na 1 gospodarstwo (Czartoryski A.).
Opracowanie:
doc. dr inż. Stanisław Spława-Neyman
mgr inż. Zofia Owczarzak
źródło
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#10
   
Cis o twardym, mocnym pniu, dobrze zakorzeniony w ziemi..wykazuje się nadzwyczajną zdolnością regeneracji.
Daje ogień cieplejszy niż inne drzewa.
Żyje do 1.000lat - symbolicznie wiąże się z długowiecznością i zdrowiem, z cyklem śmierci i odrodzenia, z życiem, które zmieniając formy, nie kończy się ...nigdy....
Jest też symbolem mądrości przodków, procesu inicjacji oraz wiedzy, przekazywanej drogą wtajemniczenia...
Cis, to wiecznie zielone drzewo
W miarę rozrastania się, jego centralny pień mięknie i zaczyna gnić
Jednocześnie cis zaczyna puszczać nowe pędy.
Proces ten powtarza się wielokrotnie, tak że w końcu roślina złożona jest z wielu drzew, wyrastających z centrum.
Ta zadziwiająca zdolność regeneracji pozwala cisom rozrastać się do olbrzymich rozmiarów i osiągać sędziwy wiek.
Powiada się, że cis zaznaje wielu żyć, dlatego może pomagać człowiekowi w przypomnieniu sobie poprzednich wcieleń.
Ze względu na długowieczność jest tez uważany za strażnika mądrości przodków.
Stąd może się nasuwać wniosek, że jest także symbolem wtajemniczenia w to, co przedtem nie było znane...
Dodatkowo przenika przez wszystkie światy...koroną dotyka nieba, a korzeniami sięga świata zmarłych....
Ma kontakt z obszarem rajskim i chtonicznym.
Tworzy syntezę ciemnego z jasnym.
Z tych kilku powodów roślinę te łączono z cyklem śmierci i życia, z wtajemniczeniem w sprawy nieosiągalne dla zwykłego śmiertelnika.

Dodatkowo można szukać związku cisu ze Skandynawskim Drzewem Świata...
Wiecznie zielonym YGGDRASILLEM- obejmującym konarami, niebo, pniem, ziemię, a korzeniami, podziemny świat zmarłych....
Tak jak pień cisu, pień Drzewa-Osi Świata…gnił...
Ponadto orzeł zjadał jego liście, a wąż NIDHOGG obgryzał jego korzenie.
Od samego momentu powstania, boskiemu YGGDRASILOWI groziła zagłada.
Uosabiał on nietrwały los wszystkich istot i świata, który jednak mógł się odrodzić na początku nowego cyklu kosmicznego...
...no, ale o tym napiszę więcej w temacie mitologia ...runiczna....
http://www.thegoddesstree.com/trees/Yew.htm
...miłego czytania...
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#11
       
Taxus chinensis
https://www.youtube.com/watch?v=hHEVdmxonPI

warto przeczytać...
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#12
       
Cis Wallicha (Taxus wallichiana Zucc.) – gatunek drzewa iglastego należący do rodziny cisowatych.
Naturalnie występuje w Azji, na terenie Chin, Tajwanu, Nepalu i Laosu.
 Rzadziej można go spotkać w Europie i Ameryce Północnej.
Jest uprawiany niemal wyłącznie w ogrodach botanicznych i arboretach
Dorasta do 20 m wysokości.
Drzewo najczęściej niewielkie lub średnie. Korona gęsta i krępa.
źródło
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#13
   

   
Cisy z Haye-de-Routot to dwa tysiącletnie cisy posadzone w centrum wioski Haye-de-Routot we Francji 
 W ich pustym pniu mieści się kaplica i oratorium.

Dwa wspólne cisy rosną w centrum Hagi - de - Routot , w Eure , na cmentarzu kościoła Notre - Dame .
 Przekraczają one 10 mw obwodzie.
 U podstawy, pnie dwóch cisów są puste, a każda z nich jest niewielkim budynkiem religijnym.
 Najdalej na wschód wysunięty cis posiada kaplicę poświęconą św . Annie .
Dalej na zachód znajduje się oratorium poświęcone Notre-Dame-de-Lourdes .
źródło
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj
#14
   

   
Llangernyw Yew
 Ten niezwykły cis znajduje się na niewielkim cmentarzu kościoła św. Dygaina w miejscowości Llangernyw w północnej Walii.
 Około 4000 lat temu, Llangernyw Yew został zasadzony kiedyś w prehistorycznej epoce brązu - i wciąż rośnie!
  Z okazji złotego jubileuszu królowej Elżbiety II, drzewo zostało uznane przez Radę Drzew jako jedno z 50 drzew Wielkiej Brytanii
http://www.independent.co.uk/news/uk/hom...17796.html
https://www.theguardian.com/environment/...change-sex
https://www.theguardian.com/environment/...t-trees-uk
https://www.atlasobscura.com/places/llangernyw-yew
[Obrazek: 5jmdft67.gif]   


Cytuj




Użytkownicy przeglądający ten wątek: 1 gości