07-09-2026, 01:22
Sambucus Canadensis
Dystrybucja:
Podgatunek Czarnego Bzu Sambucus Nigra pochodzący ze wschodniej Ameryki Północnej.
Występuje głównie na obszarze na wschód od Gór Skalistych (w zachodniej części kontynentu jest zastępowany przez Sambucus subsp. Cerulea ), ale pojawia się również w Kalifornii, rozciąga się również na Meksyk (Hidalgo, Oaxaca, Puebla, Veracruz) i Amerykę Środkową.
Na północy obszar rozciąga się na południowy Quebec i południową Manitobę.
Szeroko rozpowszechniony i uprawiany na wyspach Pacyfiku, na niektórych jest uważany za inwazyjny (Wyspy Juana Fernándeza, Mikronezja, Wyspy Hawajskie, Samoa, Tonga), zadomowił się również w Indiach.
Podgatunek nominatywny rośnie tylko wtórnie w Ameryce Północnej.
Ekologia:
Rośnie wzdłuż brzegów rzek i na skrajach lasów, głównie w miejscach nasłonecznionych, na żyznych, wilgotnych glebach.
Jest również pospolity na terenach zdegradowanych wzdłuż dróg, pod liniami energetycznymi i na skrajach pastwisk.
Opis:
Liściasty, bogato rozgałęziony, rozłożysty krzew dorastający do 2–4 m wysokości, czasem niewielkie drzewo.
Rozgałęzia się od korzeni i często tworzy gęste zarośla.
Liście są naprzeciwległe, pierzaste, do 30 cm długości, z 5–9 listkami, wąskoeliptyczne lub nawet lancetowate, zaostrzone na szczycie, 5–15 cm długości, z ząbkowanym brzegiem.
Kwiatostan jest płaskim kłosem o średnicy 20–30 cm, pojedyncze kwiaty są pięciokrotne, białe lub kremowobiałe, o średnicy 5–6 mm.
Owoce to ciemnofioletowe lub czarne pestkowce o średnicy 3–6 mm.
Zastosowanie:
Kwiaty i dojrzałe owoce są jadalne.
Surowe, niedojrzałe owoce, liście, łodygi i korzenie są toksyczne ze względu na obecność glikozydu cyjanogennego sambunigryny, alkaloidów i kryształów szczawianu wapnia w korze.
Podobnie jak w przypadku europejskiego podgatunku nominatywnego, kwiaty tego amerykańskiego taksonu są używane do produkcji napojów lub smażone w cieście, owoce są wykorzystywane do produkcji win, galaretek, są używane jako nadzienie do ciast lub są suszone.
Z owoców pozyskuje się barwnik spożywczy.
Cała roślina ma szerokie zastosowanie w medycynie tradycyjnej: napar z wewnętrznej kory jest stosowany jako środek moczopędny i przeczyszczający, kora z korzeni ułatwia poród, leczy bóle głowy i problemy z nerkami, napar z kwiatów działa pobudzająco i wywołuje pocenie, jest stosowany zewnętrznie na problemy skórne, świeży sok z owoców ma działanie przeczyszczające. Liście i kora młodych pędów mogą być stosowane jako roślinny środek owadobójczy i grzybobójczy. Z kory uzyskuje się czarny barwnik.
Jest również sadzona jako krzew ozdobny, a istnieją odmiany o ozdobnych liściach, kwiatach lub większych owocach.
Uwaga:
W niektórych publikacjach takson ten jest zaliczany do osobnych gatunków, jednak jego pokrewieństwo z europejskim gatunkiem Sambucus Nigra jest oczywiste.
https://botany.cz/cs/sambucus-nigra-canadensis/
Dystrybucja:
Podgatunek Czarnego Bzu Sambucus Nigra pochodzący ze wschodniej Ameryki Północnej.
Występuje głównie na obszarze na wschód od Gór Skalistych (w zachodniej części kontynentu jest zastępowany przez Sambucus subsp. Cerulea ), ale pojawia się również w Kalifornii, rozciąga się również na Meksyk (Hidalgo, Oaxaca, Puebla, Veracruz) i Amerykę Środkową.
Na północy obszar rozciąga się na południowy Quebec i południową Manitobę.
Szeroko rozpowszechniony i uprawiany na wyspach Pacyfiku, na niektórych jest uważany za inwazyjny (Wyspy Juana Fernándeza, Mikronezja, Wyspy Hawajskie, Samoa, Tonga), zadomowił się również w Indiach.
Podgatunek nominatywny rośnie tylko wtórnie w Ameryce Północnej.
Ekologia:
Rośnie wzdłuż brzegów rzek i na skrajach lasów, głównie w miejscach nasłonecznionych, na żyznych, wilgotnych glebach.
Jest również pospolity na terenach zdegradowanych wzdłuż dróg, pod liniami energetycznymi i na skrajach pastwisk.
Opis:
Liściasty, bogato rozgałęziony, rozłożysty krzew dorastający do 2–4 m wysokości, czasem niewielkie drzewo.
Rozgałęzia się od korzeni i często tworzy gęste zarośla.
Liście są naprzeciwległe, pierzaste, do 30 cm długości, z 5–9 listkami, wąskoeliptyczne lub nawet lancetowate, zaostrzone na szczycie, 5–15 cm długości, z ząbkowanym brzegiem.
Kwiatostan jest płaskim kłosem o średnicy 20–30 cm, pojedyncze kwiaty są pięciokrotne, białe lub kremowobiałe, o średnicy 5–6 mm.
Owoce to ciemnofioletowe lub czarne pestkowce o średnicy 3–6 mm.
Zastosowanie:
Kwiaty i dojrzałe owoce są jadalne.
Surowe, niedojrzałe owoce, liście, łodygi i korzenie są toksyczne ze względu na obecność glikozydu cyjanogennego sambunigryny, alkaloidów i kryształów szczawianu wapnia w korze.
Podobnie jak w przypadku europejskiego podgatunku nominatywnego, kwiaty tego amerykańskiego taksonu są używane do produkcji napojów lub smażone w cieście, owoce są wykorzystywane do produkcji win, galaretek, są używane jako nadzienie do ciast lub są suszone.
Z owoców pozyskuje się barwnik spożywczy.
Cała roślina ma szerokie zastosowanie w medycynie tradycyjnej: napar z wewnętrznej kory jest stosowany jako środek moczopędny i przeczyszczający, kora z korzeni ułatwia poród, leczy bóle głowy i problemy z nerkami, napar z kwiatów działa pobudzająco i wywołuje pocenie, jest stosowany zewnętrznie na problemy skórne, świeży sok z owoców ma działanie przeczyszczające. Liście i kora młodych pędów mogą być stosowane jako roślinny środek owadobójczy i grzybobójczy. Z kory uzyskuje się czarny barwnik.
Jest również sadzona jako krzew ozdobny, a istnieją odmiany o ozdobnych liściach, kwiatach lub większych owocach.
Uwaga:
W niektórych publikacjach takson ten jest zaliczany do osobnych gatunków, jednak jego pokrewieństwo z europejskim gatunkiem Sambucus Nigra jest oczywiste.
https://botany.cz/cs/sambucus-nigra-canadensis/