[Krystyna]

https://d1sv0smbkmwaa3.cloudfront.net/im...iamond.jpg
Diamond Taj-i-Mah
Pochodzenie nazwy
Diament Taj-i-Mah zawdzięcza swoją nazwę perskim szachom, w których ręce przechodził w pewnym momencie swojej historii, po tym jak Diament ten trafił do Indii na pewien czas. Taj-i-Mah w języku perskim oznacza „Korona Księżyca”.

Diament jest Bezbarwnym (nieznana klasa) Diamentem o masie 115,06 karatów, szlifie Moghul (szlif indyjskiej rozety), o wyjątkowej czystości (nieznana klasa), o wymiarach 32,0 x 24,3 x 14,7 mm. Metale& Górnictwo

Zgodnie ze starożytnym systemem indyjskim diamenty klasyfikowano na 4 kategorie, w zależności od ich jakości, co oczywiście obejmowało kolor i przejrzystość. 
Te 4 kategorie, w kolejności malejącej jakości, to: (1) bramini, (2) kszatriowie, (3) wajśjowie, (4) śudrowie.
Diamenty najwyższej jakości określano mianem braminów, najniższe – śudrów, a pozostałe dwa – jako Diamenty średniej jakości. 
Klasyfikacja ta mogła dotyczyć zarówno kamieni surowych, jak i obrobionych. 
Zgodnie z tą klasyfikacją Tadż-i-Mah niewątpliwie należał do braminów.

Wczesna historia
Diament jest niewątpliwie pochodzenia indyjskiego, o czym świadczy jego kształt, kunsztownie oszlifowany w kształcie rozety, stylu niemal powszechnie przyjętego w starożytnym Hindustanie. 
Istnieją jednak dwa możliwe źródła pochodzenia Diamentu w Indiach.

Według jednej z wersji Diament pochodzi z kopalni Diamentów w Sambalpur, które rozciągają się na żyznej równinie, 451 stóp nad poziomem morza, między rzekami Mahanadi i Brahmani, we wschodniej części centralnych prowincji Indii. 
Większość Diamentów znanych starożytnym Hindusom wydaje się pochodzić z tych kopalni. 
Rzeka Diamentowa, wspomniana przez Ptolemeusza, została zidentyfikowana jako rzeka Mahanadi, na której brzegach znajdowały się kopalnie Diamentów w Sambalpur. 
Mówi się, że duże kamienie były odkrywane w tych kopalniach od czasów starożytnych, ale według udokumentowanej historii największy Diament o wadze 210,6 karatów został znaleziony na wyspie Hira Khund nad rzeką Mahanadi w 1809 roku. 
Diamenty z Mahanadi były generalnie bardzo dobrej jakości i zaliczane do najszlachetniejszych i najczystszych indyjskich kamieni.
W tym samym okresie w kopalniach odkryto kolejny Diament o wyjątkowej jakości, klasy „bramin”, o masie 168 karatów, który trafił do skarbca Maharani Sambalpur, Rulluma Cohera. 
Następnie wojska sąsiedniej Konfederacji Marthy z dynastii Holkar lub Scindia zaatakowały Sambalpur, ukradły  klejnoty Maharani i zmusiły ją do wygnania. 
Później kamienie te zostały zdeponowane w twierdzy Asseeghur, zdobytej przez Brytyjczyków w 1819 roku, podczas rozpadu Konfederacji Marathów. 
168-karatowy surowy Diament, z którego prawdopodobnie pochodzi Taj-i-Mah, ostatecznie trafił do Persji, ale jak i kiedy, według tej wersji, nie jest jasne.

Według drugiej wersji, Taj-i-Mah pochodzi z kopalni Kollur nad brzegiem rzeki Kistna, na wschód od Golkondy. 
Odkrycie złóż diamentonośnych w Kollur nastąpiło około 100 lat przed wizytą Taverniera w Golkondzie, prawdopodobnie około 1560 roku n.e. 
W czasie wizyty Taverniera w XVII wieku w kopalniach pracowało ponad 20 osób, zatrudniających ponad 60 000 osób.

Rok odkrycia Tadż-i-Mah nie jest znany, ale Diament ostatecznie trafił na dwór cesarzy Mogołów, jeszcze przed przybyciem Nadira Szacha w 1739 roku. 
Nie ma dowodów pozwalających na ustalenie, za którego panowania Diament trafił do skarbca Mogołów. 
Diament opuścił jednak Indie wraz z ogromną ilością innych skarbów zrabowanych przez wojska Nadira Szacha za panowania Muhammada Szacha. 
Wartość łupu szacowano na około 30 do 60 milionów funtów szterlingów. 
Po zamachu na Nadira Szacha w 1747 roku Diament najprawdopodobniej odziedziczył jego wnuk i schorowany następca, Szah Rukh, wraz z innymi słynnymi kamieniami, takimi jak Darya-i-Nur i Nur-ul-ain. 
Później, po upadku państwa Afszarydów z siedzibą w Chorasanie, Szah Rukh został pojmany przez Aghę Muhammada Khana Qajara, który nie był zadowolony z liczby skarbów Afszarydów ujawnionej przez Szah Rukha. 
Poddał go najstraszniejszym i najboleśniejszym torturom, aż do momentu, gdy wyjawił wszystkie ukryte skarby, w tym Darya-i-Nur, Nur-ul-Ain i Taj-i-Mah. 
Szah Rukh zmarł w wyniku ran zadanych mu podczas tortur.
Agha Mohammed Khan Qajar, założyciel i pierwszy władca dynastii Kadżarów w Iranie, nie żył długo. 
W 1796 roku koronował się na szachinszacha (króla królów). 
Już w następnym roku, 1797, został zamordowany przez własnych sług podczas wyprawy do Gruzji, która była drugą wyprawą w trakcie jego panowania.
https://internetstones.com/Taj-i-Mah-dia...welry.html

[Krystyna]

https://d1sv0smbkmwaa3.cloudfront.net/im...iamond.jpg
Późniejsza historia
Następcą Agi Mohammeda Khana Kadżara został jego bratanek, Fath Ali Szah, który odziedziczył również wszystkie klejnoty koronne. 
Na początku XIX wieku, gdy sir John Malcolm, brytyjski administrator i dyplomata, odwiedził Persję, został przyjęty na audiencję przez szachinszaha Fatha Ali Szaha i mógł obejrzeć insygnia koronne. 
Tak opisuje to wydarzenie w swoich „Szkicach Azji”, opublikowanych anonimowo w 1827 roku: 
„Król podczas tej wizyty pojawił się w doskonałym humorze u Elchi i uszczęśliwił go, pokazując mu swoje najbogatsze klejnoty, wśród których znajdował się Darya-i-Nur (Morze Światła), uważany za jeden z najczystszych i najcenniejszych Diamentów na świecie. 
Wiele innych jest zaskakująco wspaniałych. 
Sir John Malcolm dodaje: „Darya-i-Nur waży 186 karatów i jest uważany za diament o najwspanialszym połysku na świecie”. 
„Taj-i-Mah”, czyli „Korona Księżyca”, to również wspaniały Diament. 
Waży 146 karatów. 
Te dwa diamenty stanowią główne elementy bransoletek o wartości prawie miliona szterlingów. 
Te w koronie również charakteryzują się niezwykłym rozmiarem i wartością.

Wyrażono wątpliwości co do tożsamości dwóch Diamentów w parze bransolet wspomnianych przez Sir Johna Malcolma, 186-karatowego Różowego Diamentu Darya-i-Nur oraz 146-karatowego białego lub Bezbarwnego diamentu „Taj-i-Mah”. 
Zasugerowano, że 186-karatowy Diament w jednej z bransoletek to nie różowy Diament „Darya-i-Nur”, lecz w rzeczywistości bezbarwny „Koh-i-Nur”, który tworzyłby pasującą parę z bezbarwnym „Taj-i-Mah”. 
Ponadto niektórzy podróżnicy stwierdzili, że Koh-i-Nur nosił Fath Ali Shah na jednej ze swoich opasek na ramię.

Ta sugestia jest czystym przypuszczeniem i nie ma żadnych zalet, ponieważ nie jest poparta chronologią wydarzeń w tym okresie. Jest powszechnie wiadome, że w czasie, gdy Fath Ali Shah wstąpił na tron po swoim wuju, Agha Mohammedu Khanie Qajarze, w 1797 roku, Koh-i-Nur był już w Afganistanie z następcami Durr-i-Durrani (Perły Pereł), Szachem Ahmadem Khanem Abdalim, królem Afganistanu, który był byłym dowódcą 4000-osobowej afgańskiej straży przybocznej Nadira Szacha, który zmarł w 1772 roku. 
Diament Koh-i-Nur wpadł w ręce Khana Abdaliego tuż po zamachu na Nadira Szacha, pośród zamieszania spowodowanego próbami jego bliskich współpracowników i dowódców, aby położyć ręce przynajmniej na części jego ogromnych skarbników.

W 1965 roku irańskie klejnoty koronne zostały zbadane przez zespół ekspertów z Królewskiego Muzeum Ontario, którzy postawili tezę, że Darya-i-Nur i Nur-ul-Ain, oba jasnoróżowe Diamenty, pochodzą z tego samego różowego „Wielkiego Diamentu Stołowego” o masie ponad 400 karatów, który francuski podróżnik i jubiler Jean Baptiste Tavernier zobaczył w Golcondzie w 1642 roku. 
186-karatowy Darya-i-Nur stanowi główną część Wielkiego Diamentu Stołowego, a 60-karatowy Nur-ul-Ain pochodzi z mniejszej części. 
Darya-i-Nur został oprawiony przez Szacha Nasera ad-Dina (1848–1896) w misternej oprawie, zwieńczonej godłem Lwa i Słońca Cesarskiego Rządu Iranu, która obejmowała również 457 innych mniejszych diamentów i cztery rubiny. 
Ta misterna oprawa zachowała się w swojej oryginalnej formie do dziś. 
Nur-ul-Ain został umieszczony na specjalnej tiarze, zaprojektowanej przez Harry'ego Winstona w 1958 roku, dla cesarzowej Fary Diby z okazji jej ślubu z szachem Mohammedem Rizą Phalavi. 
Nur-ul-Ain nadal znajduje się w tej samej oprawie w irańskich klejnotach koronnych. 
Jednak Tadż-i-Mah w obecnej formie pozostaje nieoprawiony. 
Jest to największy nieoprawiony indyjski Diament w kolekcji

Obecni właściciele Diamentu
Kamień ten nadal znajduje się w irańskich klejnotach koronnych i jest jednym z trzech legendarnych indyjskich Diamentów w kolekcji, pozostałe dwa to Darya-i Nur (Morze Światła) i Nur-ul-Ain (Światło Oka). 
Wcześniejsza waga kamienia wynosiła 146 karatów i prawdopodobnie został on ponownie oszlifowany po początku XIX wieku, kiedy to sir John Malcolm dokonał jego inspekcji w pałacu Fath Ali Shaha.
https://internetstones.com/Taj-i-Mah-dia...welry.html
https://navrangindia.blogspot.com/2015/0...rigin.html