[Krystyna]

Betonica Officinalis 
Czyściec lekarski (Stachys Officinalis) to bylina, która może osiągnąć wysokość do 0,60 metra.
Jest zbierany w stanie dzikim i wykorzystywany lokalnie jako żywność, lek i źródło surowców.
Zakres
Europa, łącznie z Wielką Brytanią, na południe i wschód od Szwecji po Hiszpanię, Włochy, Grecję i Kaukaz.
Siedlisko
Łąki, żywopłoty, wrzosowiska i otwarte lasy, należy unikać gleb wapiennych.
https://temperate.theferns.info/plant/St...fficinalis

[Krystyna]

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/c...t=original
https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/co...=thumbnail
Stachys Officinalis
Trevis., syn. Betonica Officinalis L.)
Bukwica Zwyczajna, Bukwica Lekarska, Czyściec Lekarski
Gatunek rośliny z rodziny Jasnotowatych (Lamiaceae). 
Występuje w Afryce Północnej (Algieria, Maroko, Tunezja), w całej niemal Europie oraz na obszarach Azji o umiarkowanym klimacie (Zachodnia Syberia, Turcja, Kaukaz)
W Polsce jest średnio pospolity.

Nazewnictwo i przynależność systematyczna
Według wielu ujęć taksonomicznych gatunek ten zaliczany jest do rodzaju Czyściec Stachys jako Stachys Officinalis (L.) Trevis. Prosp. fl. Eugan. 26. 1842
Pozycja taksonomiczna tego gatunku i najbliżej mu spokrewnionych nie jest jednak jednoznacznie ustalona i wciąż podlega debacie. 
Badania molekularne wskazują na bazalną i odrębną pozycję roślin z grupy Betonica w stosunku do pozostałych roślin z rodzaju Stachys, przemawiają za tym także wyniki analiz biochemicznych i z zakresu morfologii (odrębna budowa włosków)
Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski wymienia ten gatunek pod nazwą Bukwica Zwyczajna i naukową Betonica Officinalis

Morfologia
Łodyga
Wzniesiona, czterokanciasta, na ogół pojedyncza, owłosiona odstającymi włosami, słabo rozgałęziona i ulistniona. 
Osiąga wysokość (20)30–90(100) cm. 
Pod ziemią posiada krótkie, drewniejące kłącze, z którego każdej wiosny wyrasta część nadziemna, obumierająca wraz z nastaniem jesiennych mrozów.
Liście
Podłużnie jajowate, tępo zakończone, u nasady sercowate, brzegiem grubo karbowane, krótkoogonowe lub siedzące, owłosione.
Kwiaty
Na szczytach łodyg wyrastają gęste kwiatostany w formie nibykłosów, zbudowane z wargowych jasnopurpurowych kwiatów. 
Kielich dzwonkowaty, z długimi, szydlastymi włoskami. 
Korona o długości 12–16 mm, wewnątrz rurki korony brak pierścienia włosków. 
Pylniki bardzo wyraźnie rozchylone.
Owoc Rozłupnia.

Gatunek zróżnicowany na sześć podgatunków
Stachys Officinalis subsp. Algeriensis – występuje na Półwyspie Iberyjskim i w północno-zachodniej Afryce
Stachys Officinalis subsp. Haussknechtii – rośnie w Bułgarii, Grecji i Turcji
Stachys Officinalis subsp. Officinalis – występuje w całym zasięgu gatunku
Stachys Officinalis subsp. Serotina – rośnie we Włoszech i na Półwyspie Bałkańskim
Stachys Officinalis subsp. Skipetarum  – występuje w Albanii
Stachys Officinalis subsp. Velebitica  – rośnie na Półwyspie Bałkańskim

Znajduje zastosowanie jako roślina lecznicza
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bukwica_zwyczajna

[Krystyna]

https://botany.cz/foto3/betonicaherb2.jpg
https://botany.cz/foto/betonicaherb.jpg
https://botany.cz/foto/betonicaherb1.jpg
https://botany.cz/foto/betonicaherb3.jpg
https://botany.cz/foto/betonica2.jpg
https://botany.cz/foto/betonica1.jpg
Stachys Officinalis
Występowanie: 
Europa (na północy sięga krajów bałtyckich i południowej Skandynawii, na wschodzie sięga Uralu), północno-zachodnia Afryka, Azja Mniejsza, Kaukaz. 
W Czechach występuje niemal na całym terytorium, ale lokalnie częstotliwość występowania jest dość zróżnicowana.
Ekologia: 
Rośnie rozproszony w ciepłolubnych dąbrowach i na obrzeżach lasów, na łąkach i pastwiskach od nizin po podnóża gór, rzadko w górach. 
Kwitnie od lipca do sierpnia.
Opis: 
Bylina o zagęszczonym kłączu, wysokości 20–80 cm, z prostą, nierozgałęzioną łodygą, liśćmi o podłużnie jajowatej blaszce, dolne i łodygowe długoogonkowe, górne krótkoogonkowe, karminowoczerwone kwiaty zebrane w gęste kłoski szczytowe. 
Owoce twarde.
Jest gatunkiem stosunkowo zmiennym, różnice przejawiają się głównie w gęstości okrywy liściowej, kształcie brzegów liści i gęstości kwiatostanu.
Zagrożenie i ochrona: 
W Irlandii gatunek ten objęty jest ochroną prawną .
Zastosowania: 
Od czasów starożytnych był uważany za ważną roślinę leczniczą i magiczną. 
Wiele współczesnych traktatów o jego dobroczynnym działaniu napisano: przykładowo stosowano go na rany (nawet po ukąszeniu węża), spożywano go również wewnętrznie. Wierzono, że samo noszenie go w dłoni przynosi szczęście i miłość. 
Sadziło się go w pobliżu domu, aby odpędzić uciążliwości. 
Jest on nadal stosowany, choć jego magiczne właściwości zostały przyćmione przez czysto fitoterapeutyczne właściwości. 
Jest głównie dodawany do herbat.
https://botany.cz/cs/betonica-officinalis/

[Krystyna]

*Betonica Officinalis* oraz *Stachys Officinalis* to dwie nazwy odnoszące się do tej samej rośliny, w języku potocznym znanej najczęściej jako Bukwica Zwyczajna.
Skąd wzięły się dwie nazwy?
Przez długi czas botanicy zaliczali tę roślinę do rodzaju *Stachys*; w związku z tym *Stachys Officinalis* było jej poprawną – choć obecnie już nieaktualną – nazwą. Późniejsze badania wykazały jednak istotne różnice w budowie liści i kwiatów, a także w materiale genetycznym. 
Odkrycia te skłoniły naukowców do przeniesienia tego gatunku do odrębnego rodzaju: *Betonica*.
Charakterystyka rośliny
*Betonica Officinalis* (bukwica zwyczajna) to wieloletnia roślina zielna z rodziny Jasnotowatych (Lamiaceae), osiągająca wysokość 30–60 cm.
Liście: Ułożone naprzeciwlegle, osadzone na ogonkach, wąskoowalne, u podstawy sercowate, o brzegach karbowanych.
Kwiaty: Zebrane w gęste, kłosowate kwiatostany o czerwonofioletowej barwie. Górna warga korony jest płaska i niemal prosta.
Okres kwitnienia: Pełnia lata – od lipca do września.
Występowanie: Europa, zachodnia Azja i północna Afryka. Rośnie na suchych łąkach oraz w widnych, rzadkich lasach.
Skład chemiczny i zastosowanie
Roślina zawiera złożony zestaw substancji biologicznie czynnych, w tym olejki eteryczne, flawonoidy, fenylopropanoidy, garbniki, saponiny oraz kwasy tłuszczowe.
W medycynie ludowej stosowano ją w przypadku dolegliwości trawiennych, zaburzeń nerwowych, stanów zapalnych gardła i dróg oddechowych, migren, drgawek, a także do przemywania ran. 
Współcześni zielarze zalecają ją niekiedy w stanach lękowych, zgadze, kamicy żółciowej, nadciśnieniu tętniczym, migrenach oraz nerwobólach.
Ważna uwaga
Choć nazwy botaniczne bywały niekiedy zmieniane lub korygowane, w produktach handlowych oraz starszych źródłach literaturowych roślina ta często występuje pod obiema nazwami. 
Warto zatem pamiętać o obu określeniach, kupując surowiec zielarski lub korzystając z literatury fachowej.
https://yandex.ru/search/?text=Betonica+...&lr=104868

[Krystyna]

Betonica Officinalis 
Pochodzi z Europy, zachodniej Syberii i Kaukazu, a także północno-zachodniej Afryki, a jego zasięg obejmuje Albanię, Algierię, Austrię, Bułgarię, Francję, Niemcy, Grecję, Włochy, Maroko, Polskę, Rumunię, Hiszpanię, Szwecję, Szwajcarię, Tunezję, Turcję, Ukrainę i zachodnią Syberię.
Uwagi taksonomiczne: 
Dawniej znany jako Stachys Officinalis (L.) Trevis.; obejmuje wiele podgatunków (np. subsp. officinalis , subsp. haussknechtii Nyman, subsp. velebitica (A.Kern.) Nyman) 
i odmian (np. var. algeriensis (de Noé) Ball, var. serotina (Host) Nyman)

Betonica Officinalis
Gatunek typowy tego rodzaju, to szeroko rozpowszechniona bylina pochodząca z Europy, zachodniej Azji i północnej Afryki, rozciągająca się od Wysp Brytyjskich po Syberię i Kaukaz. Charakteryzuje się wyprostowanymi łodygami, na których znajdują się gęste kłosy rurkowatych, fioletowych kwiatów, kwitnących zazwyczaj od lata do wczesnej jesieni, które przyciągają zapylacze na terenach trawiastych. 
Wśród odmian wewnątrzgatunkowych znajdują się podgatunki takie jak B. Officinalis subsp. Haussknechtii Nyman i B. Officinalis subsp. Skipetarum Jáv., przy czym niektóre populacje w Europie Wschodniej wykazują adaptację do lokalnych warunków klimatycznych.2
https://grokipedia.com/page/betonica
https://grokipedia.com/page/betonica